Trong bối cảnh tội phạm sử dụng công nghệ cao trên không gian mạng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền có diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng, Phòng 2 - Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) thành phố Đồng Nai đã chủ động thực hiện nhiều biện pháp nghiệp vụ, đặc biệt là công tác kiến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước nhằm khắc phục những sơ hở, thiếu sót, góp phần bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm trên địa bàn.
Nhận diện phương thức thủ đoạn tinh vi
Qua công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát giải quyết các vụ án hình sự, Phòng 2 VKSND thành phố Đồng Nai nhận thấy, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao đã và đang gây thiệt hại đặc biệt lớn cho người dân. Các đối tượng thường xuyên sử dụng các thủ đoạn như: Lập tài khoản mạng xã hội giả mạo để dụ dỗ người dân tham gia "nhiệm vụ" trên các website giả mạo sàn thương mại điện tử để chiếm đoạt tiền của bị hại, sử dụng SIM thuê bao không chính chủ (SIM rác) và thiết bị điện tử hiện đại để trung chuyển dòng tiền bất hợp pháp phục vụ hành vi rửa tiền, tạo lập các dự án tiền ảo, cam kết lợi nhuận cao trên các nền tảng như Telegram, Zalo để chiếm đoạt tài sản qua ví điện tử.
Những sơ hở trong quản lý nhà nước
Phòng 2, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai đã phân tích và chỉ rõ các nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm chủ yếu bắt nguồn từ những sơ hở trong công tác quản lý. Cụ thể, việc xác thực khách hàng khi mở tài khoản ngân hàng bằng phương thức điện tử (e-KYC) của một số ngân hàng còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng mở tài khoản hàng loạt bằng giấy tờ tùy thân không chính chủ. Bên cạnh đó, việc quản lý thuê bao di động còn chưa chặt chẽ, tạo điều kiện cho các đối tượng sử dụng SIM rác để thực hiện hành vi phạm tội.


Quyết liệt thực hiện công tác kiến nghị
Trước tình hình trên, Phòng 2 đã tham mưu cho Lãnh đạo VKSND thành phố Đồng Nai đã ban hành Kiến nghị số 140/KN-VKS-P2 gửi Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 12 và Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Đồng Nai. Các nội dung kiến nghị tập trung vào:
Đối với lĩnh vực Ngân hàng: Siết chặt quy trình mở và quản lý tài khoản thanh toán; rà soát các tài khoản có dấu hiệu mua bán, cho thuê; nâng cao hệ thống giám sát để nhận diện và tạm dừng các giao dịch bất thường (chia nhỏ, chuyển nhanh qua nhiều tầng nấc). Đồng thời, yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện cơ chế phản ứng nhanh trong việc phong tỏa tài khoản khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng.


Đối với lĩnh vực Thông tin và Truyền thông: Chỉ đạo chuẩn hóa thông tin thuê bao, thu hồi triệt để SIM rác; chủ động phát hiện và ngăn chặn các website, đường link độc hại có dấu hiệu lừa đảo. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trách nhiệm quản lý nhà nước đối với các đại lý SIM, điểm cung cấp dịch vụ viễn thông.
Hiệu quả tích cực từ sự phối hợp liên ngành
Sau khi nhận được Kiến nghị của VKSND thành phố Đồng Nai, ngày 06/5/2026, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 đã có Văn bản số 3810/KV2- TTRA ngày 06/5/2026 thông tin đến các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố Đồng Nai về các hành vi tội phạm, vi phạm pháp luật và các yêu cầu về biện pháp phòng ngừa trong hoạt động thanh toán, quản lý tài khoản theo kiến nghị của Viện kiểm sát. Đối với nội dung, kiến nghị liên quan đến cơ chế quản lý, quy trình nghiệp vụ thanh toán, mở và sử dụng tài khoản thanh toán, giải pháp kỹ thuật trong hoạt động thanh toán trong hệ thống tổ chức tín dụng Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 đã sao chuyển Công văn số 433/KN-VKS-P2 nêu trên đến Vụ Thanh toán - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để nghiên cứu, xem xét xử lý theo chức năng, thẩm quyền đối với các nội dung liên quan (nếu có) nhằm tăng cường công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động thanh toán và ngân hàng.
Trong bối cảnh tội phạm sử dụng công nghệ cao ngày càng diễn biến phức tạp, tinh vi với nhiều phương thức như lừa đảo qua mạng, chiếm đoạt dữ liệu cá nhân, tấn công hệ thống thông tin hay sử dụng không gian mạng để thực hiện hành vi phạm tội thì hiệu quả của công tác kiến nghị phòng ngừa càng được khẳng định rõ nét. Thông qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, truy tố, xét xử, ngành kiểm sát Đồng Nai đã kịp thời phát hiện những sơ hở trong công tác quản lý nhà nước, quản trị hệ thống công nghệ thông tin, bảo mật dữ liệu và hoạt động của các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp viễn thông, từ đó ban hành nhiều kiến nghị yêu cầu tăng cường biện pháp bảo mật, kiểm soát giao dịch điện tử, nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân. Kiến nghị được các cơ quan, đơn vị tiếp thu và triển khai hiệu quả, góp phần hạn chế nguy cơ phát sinh tội phạm, nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm công nghệ cao, bảo đảm an ninh mạng và trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới.